Küresel Piyasalar Rekorlarla Yükseldi: Orta Doğu Barış İyimserliği Etkili Oldu

Geçen hafta küresel piyasalar, Orta Doğu’da kalıcı barışın sağlanabileceğine dair artan iyimserlik, düşen petrol fiyatları ve ABD’den gelen güçlü şirket bilançolarıyla pozitif bir seyir izledi. Bu gelişmeler, yatırımcıların risk iştahını artırarak özellikle ABD ve Asya borsalarında rekor seviyelerin görülmesine yol açtı. Dünya genelinde ekonomik aktiviteye dair olumlu sinyaller piyasalardaki yükselişi destekledi.

Taraflar arasında barış ihtimalinin yükselmesi, petrol fiyatlarında önemli geri çekilmeler yaşanmasına neden oldu. Brent petrolün varil fiyatı yüzde 8,1 azalarak 98,9 dolara geriledi. Olası kalıcı barış, Hürmüz Boğazı üzerinden petrol sevkiyatlarını hızlandıracağı öngörüsüyle küresel enerji piyasalarında rahatlama sağladı.

Ancak, taraflardan gelen karışık açıklamalar, devam eden ateşkes sürecine ilişkin kırılgan görünümün sürdüğünü ortaya koydu. Bu durum, Orta Doğu’daki siyasi belirsizliğin tamamen ortadan kalkmadığını gösterdi.

ABD ekonomisinden gelen veriler, istihdam piyasasının dirençli kaldığına işaret etti. Nisan ayında tarım dışı istihdam 115 bin kişi artarak beklentileri aşarken, işsizlik oranı yüzde 4,3 seviyesinde sabit kaldı. Özel sektör istihdamındaki artış da ekonomik aktivitenin dayanıklılığını koruduğunu gösterdi.

ABD Merkez Bankası (Fed) yetkililerinin açıklamaları da piyasalar tarafından yakından takip edildi. New York Fed Başkanı John Williams, yüksek enflasyon, iş gücü piyasasındaki çelişkili sinyaller ve Orta Doğu’daki çatışmanın yarattığı belirsizliğin alışılmadık bir durum oluşturduğunu belirtti.

Williams, para politikasının mevcut duruşunun tam istihdam ve fiyat istikrarı hedeflerine yönelik riskleri dengelemek için uygun bir konumda olduğunu değerlendirdi. Fed’e ilişkin “şahin” beklentilerin azalması, enflasyonist baskıların hafifleyeceği tahminlerini güçlendirdi.

Ticaret cephesinde ise ABD Başkanı Donald Trump, Avrupa Birliği’ne (AB) ticaret anlaşmasındaki yükümlülüklerini yerine getirmesi için 4 Temmuz’a kadar süre tanıdı. Trump, aksi takdirde AB’ye yönelik gümrük vergilerinin daha yüksek seviyelere artırılacağını bildirdi.

Gerilimlerin azalacağı beklentisiyle dolar endeksi geçen hafta yüzde 0,3 azalışla 97,8 seviyesine geriledi. ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi, Fed’e ilişkin beklentilerin hafiflemesi ve petrol fiyatlarındaki düşüşle haftayı yüzde 4,36’dan tamamladı.

Altının onsu, dolardaki zayıflama ve tahvil faizlerindeki geri çekilmeyle haftayı yüzde 2,2 artışla 4 bin 715 dolardan kapattı.

New York Borsası Rekor Seviyelere Ulaştı

New York borsasında, Orta Doğu’daki barış iyimserliği ve şirketlerin açıkladığı güçlü bilançolar pozitif seyri destekledi. Çip şirketi Advanced Micro Devices (AMD), beklentileri aşan güçlü kar ve gelir bildirdi; AMD hisseleri haftalık bazda yüzde 18,9 değer kazandı.

Bu gelişmelerle S&P 500 endeksi yüzde 2,33, Nasdaq endeksi yüzde 2,38 ve Dow Jones endeksi yüzde 0,22 değer kazandı. S&P 500 endeksi 7.401,50, Nasdaq endeksi 26.248,62 puanla rekor seviyelere ulaştı.

Avrupa ve Asya Borsalarında Farklı Seyirler

Avrupa borsaları geçen hafta karışık bir seyir izledi. Orta Doğu’daki gerilimlerin enerji maliyetlerini yüksek tutması ve Avrupa Merkez Bankasının (ECB) faiz artırımına gideceğine yönelik öngörülerin güçlenmesi piyasaları etkiledi.

ABD Başkanı Trump’ın AB menşeli otomobil ve kamyonlara yönelik tarifeleri yüzde 25’e çıkarma açıklaması, piyasalardaki risk algısını sürdürdü. Ancak AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, gümrük tarifelerinin azaltılması yönünde önemli ilerleme kaydedildiğini bildirdi.

İngiltere’de yerel seçimlerin ilk sonuçları, aşırı sağcı Reform UK Partisinin önemli kazanımlar elde ettiğini ortaya koydu. Bu durum, İngiltere Başbakanı Keir Starmer’ın liderliğini sorgulanır hale getirebileceği ve siyasi belirsizliklerle tahvil piyasasında satış baskısının artabileceği endişelerini beraberinde getirdi.

Avro Bölgesi’nde mart ayı üretici enflasyonu aylık bazda yüzde 3,4 ile Ağustos 2022’den bu yana en hızlı yükselişi kaydetti. Almanya’da sanayi üretimi ise aylık yüzde 0,7, yıllık da yüzde 2,8 azalarak beklentilerden kötü geldi.

Bu gelişmelerle Almanya’da DAX 40 endeksi yüzde 0,19, İtalya’da FTSE MIB 30 endeksi yüzde 2,2 değer kazanırken, İngiltere’de FTSE 100 endeksi yüzde 1,26 değer kaybetti. Fransa’da CAC 40 endeksi ise yatay seyretti.

Asya borsalarında, Orta Doğu’daki gerilimlerin azalabileceğine yönelik iyimserlikler ve güçlü şirket bilançolarıyla teknoloji öncülüğünde sert yükselişler görüldü. ABD ile İran arasında anlaşma sağlanacağına yönelik beklentiler, risk iştahını artırdı.

Çin’in ekonomik ilişkilerden sorumlu Başbakan Yardımcısı Hı Lifıng, ABD Hazine Bakanı Scott Bessent ve ABD Ticaret Temsilcisi Jamieson Greer ile görüştü. Bu görüşmede, ABD’nin Çin’e yönelik kısıtlayıcı tedbirlerine ilişkin endişeler dile getirildi.

Japonya Merkez Bankası (BoJ) toplantı tutanaklarına göre, üyelerin çoğu, ABD/İsrail-İran Savaşı kaynaklı enerji şokunun enflasyon üzerinde ikinci tur etkiler yaratması durumunda faiz oranlarını artırma ihtiyacı duyduğunu belirtti.

Haftalık bazda Japonya’da Nikkei 225 endeksi yüzde 5,38, Güney Kore’de Kospi endeksi yüzde 13,63, Hong Kong’da Hang Seng endeksi yüzde 2,39 ve Çin’de Şanghay bileşik endeksi yüzde 1,65 değer kazandı. Nikkei 225 ve Kospi endeksleri rekor seviyelere ulaştı.

Yurt içinde Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi, geçen hafta alış ağırlıklı bir seyir izleyerek yüzde 4,29 yükseldi. Endeks, 15.062,64 puandan kapanarak tüm zamanların en yüksek kapanışını gerçekleştirdi ve 15.167,10 puanla rekor seviyeyi gördü.

Dolar/TL, haftayı önceki haftalık kapanışın yüzde 0,4 üzerinde 45,3660’tan tamamladı. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Başkanı Fatih Karahan, temel önceliklerinin fiyat istikrarını sağlamak olduğunu vurguladı.

Karahan, sıkı para politikasıyla enflasyonda gözlenen bozulmanın orta vadeli görünümü bozmasına izin vermeyeceklerini belirtti. Bu açıklama, dezenflasyon sürecine ilişkin kararlılığı teyit etti.

• #Küresel Piyasalar
• #Orta Doğu Barışı