Türkiye’nin Yenilenebilir Enerji Gücü Küresel Krizde Öne Çıkıyor
Türkiye’nin yenilenebilir enerji kapasitesindeki artış, küresel enerji krizinde arz güvenliğini güçlendiriyor ve dışa bağımlılığı azaltıyor.
Siyaset, Ekonomi ve Toplum Araştırmaları Vakfı (SETA) araştırmacısı Büşra Zeynep Özdemir, Türkiye’nin yenilenebilir enerji kapasitesindeki artışın enerji güvenliği, dışa bağımlılığın azaltılması ve ekonomik dayanıklılık açısından stratejik önemini vurguladı.
Küresel enerji sektörü, tedarik zincirlerindeki kırılmalar, jeopolitik gerilimler ve fosil yakıt fiyatlarındaki dalgalanmalar nedeniyle zorlu bir süreçten geçiyor. Petrol ve doğal gaz tedarikindeki darboğazlar, ülkeleri enerji politikalarını arz güvenliği ve bağımsızlık eksenine kaydırmaya itiyor. Bu ortamda yerli ve yenilenebilir enerji kaynaklarının kullanımı önem kazanıyor.
Türkiye, elektrik enerjisi kurulu gücünde yenilenebilir kaynakların payını artırarak bu süreçte dikkat çekiyor. Yenilenebilir kaynakların üretimdeki artan payı, Türkiye’ye çevresel kazanımların yanı sıra arz güvenliği, makroekonomik istikrar ve dış şoklara karşı dayanıklılık sağlıyor. Mart 2026’da yenilenebilir kaynaklardan 19,5 milyar kWh elektrik üretilmesi, tüm zamanların en yüksek seviyesi olarak kayıtlara geçti.
Yenilenebilir Kurulu Gücün Artışı
Türkiye’nin elektrik enerjisi kurulu gücünde son 25 yılda önemli bir dönüşüm yaşandı. 2002’de yaklaşık 31.846 MW olan toplam kurulu güç, 2025 sonunda 122.519 MW’a ulaştı. Yenilenebilir kaynakların toplam kurulu gücü ise 76.281 MW seviyesine çıkarak, sistemin ana unsurlarından biri haline geldi.
Mart 2026 itibarıyla Türkiye’nin elektrik kurulu gücü 125.078 MW’a ulaştı. Bu gücün yüzde 25,9’u hidroelektrik, yüzde 21,2’si güneş, yüzde 12’si rüzgar ve yüzde 1,4’ü jeotermal enerjiden oluşuyor. Rüzgar ve güneş enerjisindeki artış dikkat çekiyor; güneş enerjisi kurulu gücü 26.339 MW’a, rüzgar enerjisi kurulu gücü ise 15.066 MW’a yükseldi. Bu iki kaynağın toplam kurulu güç içindeki payı yüzde 33’e ulaştı.
Kurulu güçteki bu dönüşüm, üretime de yansıdı. Mart ayında Türkiye, yenilenebilir kaynaklardan 19,46 milyar kWh elektrik üreterek rekor kırdı. Aynı ayda, toplam elektrik üretiminin üçte ikisi yenilenebilir kaynaklardan sağlandı. Bu üretimin en büyük payı hidroelektrik santrallerinden geldi ve toplam üretimin yüzde 35,4’ünü oluşturdu.
Hidroelektrik santralleri, dengeleyici rolü ve ithal yakıta dayalı üretim ihtiyacını azaltma potansiyeliyle stratejik varlıklar olarak öne çıkıyor. Ancak yağış rejimine bağlılığı nedeniyle iklim değişikliği ve kuraklık risklerinin planlamada dikkate alınması gerekiyor. Kalıcı enerji güvenliği için rüzgar, güneş ve depolama yatırımlarıyla desteklenmesi önem taşıyor.
Stratejik Bir Araç Olarak Yenilenebilir Enerji
Türkiye’nin yenilenebilir kaynaklı elektrik üretimindeki artış, ithal fosil yakıtlara olan bağımlılığı sınırlıyor. Doğal gaz payının yükselmesi küresel fiyat artışlarına ve tedarik risklerine açıklık getirirken, yenilenebilir kaynakların artan payı bu kırılganlığı azaltıyor.
Yenilenebilir enerji, yalnızca emisyon azaltımı değil, aynı zamanda cari açığı sınırlayan, elektrik üretim maliyetlerini dengeleyen ve kriz dönemlerinde arz güvenliğini güçlendiren stratejik bir araç olarak görülüyor. Türkiye’nin 2025’te elektrik üretiminin yüzde 33,6’sı kömürden, yüzde 23’ü doğal gazdan, ancak rüzgar, güneş ve hidroelektriğin payının giderek arttığı görülüyor.
Türkiye’nin elektrik talebi artarken, bu talebin yerli ve yenilenebilir kaynaklarla karşılanması enerji ithalat faturasını sınırlayacak ve ekonomik dayanıklılığı güçlendirecektir. Yenilenebilir enerji yatırımları, uzun vadeli enerji bağımsızlığı hedefinin temel unsurlarından birini oluşturuyor.
Türkiye, 2035 yılına kadar rüzgar ve güneş enerjisi kurulu gücünü 120 bin MW’a çıkarmayı hedefliyor. Deniz üstü rüzgar enerjisi ve enerji depolama alanlarındaki hedeflerle birlikte, yenilenebilir enerji yatırımları dışa bağımlılığı azaltma, sistem esnekliğini artırma ve enerji arz güvenliğini güçlendirme arayışının merkezine yerleşiyor.
Yorum Yap