Demirçelik Sektörü Yeşil Dönüşüm İçin Yerli AC Tahrik Sistemlerine Geçiyor

Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı koordinasyonunda Dünya Bankası desteğiyle yürütülen Türkiye Yeşil Sanayi Projesi (SAYEM 1833) kapsamında, demir-çelik sektöründe teknolojik dönüşüm programı desteklenmeye hak kazandı. Program, yaygın kullanılan DC tahrik sistemlerini, verimlilik ve sürdürülebilirlik avantajları sunan yerli AC tahrik sistemleri ile değiştirmeyi hedefliyor.

WAT Motor yürütücülüğünde üç ana ürün geliştirme projesini kapsayan bu dönüşüm, İstanbul Teknik Üniversitesi, Analiz Motor, Yıldız Teknik Üniversitesi, Sönmez Trafo, Genkor, PGR ve Toprakkale Sac gibi 8 paydaşın katılımıyla gerçekleşiyor.

Yerli Teknolojiyle Yüksek Verimlilik Hedefi

Projenin temel hedeflerinden biri, yüzde 82-88 verimlilikteki mevcut DC motor sistemlerinin yerine, yüzde 96,5 ve üzeri verimliliğe sahip senkron motor tabanlı AC tahrik sistemleri geliştirmek. Bu geçişle enerji tüketimi ve karbon emisyonlarının önemli ölçüde azaltılması, bakım ihtiyacının düşürülmesi amaçlanıyor.

Geliştirilecek sistemler, enerji geri kazanımı ve kestirimci bakım gibi özelliklerle modern haddehane uygulamalarına entegre edilecek. Ayrıca, haddehanelerin tork gereksinimlerini karşılayacak ağır hizmet tipi redüktör sistemleri de yerli olarak tasarlanacak. Bu sayede motor, sürücü ve mekanik güç aktarım sistemlerini içeren bütüncül bir yerli teknoloji platformu oluşturulacak.

Proje sonunda geliştirilecek yerli ve özgün teknolojilerin, Türkiye’deki sanayi tesislerinin yanı sıra Avrupa başta olmak üzere küresel pazarlarda da ihracat potansiyeli taşıması hedefleniyor. Bu yeni nesil tahrik sistemleri, Türkiye’nin sanayide yeşil dönüşüm ve yüksek katma değerli üretim hedeflerine katkı sağlayacak.

Avrupa Birliği’nin Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması (CBAM) gereklilikleri, demir-çelik üretiminde karbon yoğunluğunun azaltılmasını kritik hale getirdi. Türkiye’nin Avrupa pazarına yaptığı demir-çelik ihracatı göz önüne alındığında, üretim süreçlerindeki karbon ayak izini düşüren teknolojilere geçiş, ihracat rekabetçiliği açısından stratejik bir zorunluluk taşıyor.

Türkiye’nin toplam enerji tüketiminin yaklaşık yüzde 7’sini, sanayi sektöründeki enerji kullanımının ise yaklaşık yüzde 22’sini oluşturan demir-çelik sektörü, enerji yoğunluğu yüksek bir alan olarak öne çıkıyor. Bu sektörde verimlilik artışı, hem enerji maliyetlerini düşürecek hem de karbon emisyonlarını azaltacak.

Haddeleme proseslerinde kullanılan eski nesil DC motorlar, yüksek bakım ihtiyacı ve düşük enerji verimliliği nedeniyle günümüz sürdürülebilirlik hedefleriyle uyumlu değil. Elektrik makineleri ve güç elektroniği alanındaki gelişmelerle birlikte, yüksek verimli AC senkron motor tabanlı sistemler güçlü bir alternatif sunuyor. Rotoru sargılı senkron motor (WRSM) teknolojisi, bu alanda öne çıkıyor.

Bu dönüşüm programı, demir-çelik sektöründeki haddehaneler için yüksek güçlü, enerji verimli ve sürdürülebilir yeni nesil elektrikli tahrik sistemleri geliştirmeyi amaçlıyor. Geliştirilecek çözümler, motor, sürücü, güç elektroniği, redüktör ve kontrol sistemlerini kapsayan entegre bir yaklaşımla tasarlanacak.

• #Demirçelik
• #Yeşil Sanayi